Tại hội nghị Cisco CxO Symposium 2026 Việt Nam, một diễn đàn quy mô quy tụ nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ hàng đầu, ông Nguyễn Văn Khoa – Tổng Giám đốc FPT – đã đưa ra những nhận định sắc sảo về làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ông, AI không đơn thuần là một công cụ thử nghiệm mà đang trở thành “nhân sự số” có vai trò trực tiếp trong vận hành. Tuy nhiên, một thực tế đáng suy ngẫm là phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn rất sớm của quá trình chuyển đổi này, đòi hỏi một sự thay đổi quyết liệt trong tư duy quản trị để thực sự bứt phá.
Thước đo trưởng thành CASAN và thực trạng “level 1-2”
Để giúp doanh nghiệp định vị bản thân trong cuộc đua công nghệ, FPT đã đưa ra khung đánh giá mức độ trưởng thành AI mang tên CASAN. Đây là một thang đo chuẩn mực giúp nhận diện rõ lộ trình dịch chuyển của một tổ chức.
Khám phá khung CASAN 5 cấp độ
Khung đánh giá CASAN bao gồm 5 mức độ phát triển tăng dần: Curious (tò mò), Augmented (tăng cường), Standard (chuẩn hóa), Automatic (tự hành) và Native (AI bản địa). Ở những cấp độ cao nhất, AI không còn là yếu tố bổ trợ mà trở thành bản sắc cốt lõi, tự động hóa toàn diện các quy trình phức tạp của doanh nghiệp.
Tại sao đa số doanh nghiệp Việt dừng lại ở mức 1-2?
Ông Nguyễn Văn Khoa nhận định đa số doanh nghiệp Việt Nam hiện mới chỉ dừng lại ở mức 1 và 2. Ở giai đoạn này, các đơn vị chủ yếu dừng lại ở việc tìm hiểu, thử nghiệm hoặc dùng AI để hỗ trợ một vài công việc riêng lẻ, mang tính chất sự vụ. Việc thiếu tính tích hợp sâu vào hệ thống vận hành khiến AI chưa thể tạo ra những tác động mang tính bước ngoặt cho hiệu quả kinh doanh.
Cơ hội rút ngắn khoảng cách
Mặc dù đang ở giai đoạn khởi đầu, nhưng lãnh đạo FPT khẳng định AI chính là “cánh cửa công nghệ” mà mỗi thế hệ chỉ có một lần, tương tự như sự xuất hiện của Internet hay smartphone trước đây. Đây là thời cơ vàng để doanh nghiệp Việt Nam rút ngắn khoảng cách với thế giới, đặc biệt là trong các lĩnh vực giàu tiềm năng như phần mềm và quản trị dữ liệu.
Thay đổi tư duy – AI không phải công cụ, AI là “Nhân sự số”
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất trong phần chia sẻ của CEO FPT chính là việc thay đổi định nghĩa về AI. Tại FPT, AI đã bước ra khỏi khái niệm “phần mềm hỗ trợ” để trở thành một thực thể có vai trò cụ thể.
Gán KPI và ngân sách cho AI
Cách tiếp cận của FPT là coi AI như một “nhân sự số” thực thụ. AI không chỉ được triển khai rồi bỏ mặc, mà được cấp ngân sách vận hành riêng, gắn kèm các chỉ số KPI cụ thể và thực hiện đánh giá hiệu quả định kỳ. Điều này buộc doanh nghiệp phải có trách nhiệm hơn với khoản đầu tư và đảm bảo AI thực sự mang lại giá trị kinh tế.
Cơ chế thưởng Token
Để thúc đẩy văn hóa ứng dụng công nghệ, FPT đã triển khai cơ chế “thưởng bằng token”. Đây là cách thức sáng tạo nhằm khuyến khích đội ngũ nhân viên chủ động khai thác, tìm tòi các phương thức áp dụng AI hiệu quả hơn trong công việc hàng ngày. Khi con người và AI cùng phối hợp, hiệu suất lao động sẽ được cộng hưởng mạnh mẽ.
Vai trò “Copilot” (Trợ lý đồng hành)
Dù đánh giá cao sức mạnh của công nghệ, ông Khoa khẳng định AI không thể thay thế hoàn toàn con người, đặc biệt ở những mảng cần sự thấu hiểu, cảm xúc và giao tiếp tinh tế. AI nên được nhìn nhận như một “copilot” – một người trợ lý đồng hành tin cậy giúp con người giải phóng khỏi những tác vụ lặp đi lặp lại để tập trung vào các giá trị sáng tạo cao hơn.
Bài toán vận hành – Loại bỏ thói quen cũ để đón nhận hiệu suất mới
Ứng dụng AI không chỉ là câu chuyện mua sắm phần mềm, mà là một cuộc cách mạng về cách thức vận hành và quản trị tổ chức.
Từ bỏ ký duyệt thủ công
Để tiến tới các cấp độ cao hơn trong thang đo CASAN, doanh nghiệp cần can đảm loại bỏ những thói quen cũ. Ông Khoa nhấn mạnh việc thay thế các quy trình ký duyệt thủ công, loại bỏ tư duy quản lý dựa trên thời gian làm việc thuần túy để chuyển sang mô hình vận hành dựa trên dữ liệu. AI cần một môi trường số hóa toàn diện để có thể “thẩm thấu” và phát huy tác dụng.
Bài học thực tế từ FPT
Với quy mô lên tới 85.991 nhân sự (tính cả các công ty liên kết), FPT là minh chứng sống động cho hiệu quả của AI. Công nghệ này đã giúp tập đoàn cải thiện khoảng 30% năng suất trong một số hoạt động then chốt mà không cần gia tăng định biên nhân sự. Đây là yếu tố bắt buộc để doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô trong bối cảnh chi phí vận hành ngày càng đắt đỏ.
Mô hình AI Agents Workspace
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Minh từ FPT Smart Cloud cũng chia sẻ về mô hình AI Agents Workspace. Đây là nền tảng giúp AI chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang tạo ra giá trị vận hành thực tế, nơi các “tác viên AI” phối hợp nhịp nhàng với con người trong cùng một quy trình làm việc chung, tạo nên một hệ sinh thái lao động mới.
Kết luận
Chuyển đổi AI là một hành trình dài và đầy thách thức, nơi công nghệ chỉ đóng vai trò thứ yếu sau tư duy quản trị. Như lời nhắn nhủ của CEO Nguyễn Văn Khoa, điều quan trọng không phải là chạy theo xu hướng, mà là ứng dụng AI để giải quyết đúng bài toán của tổ chức. Khi các doanh nghiệp Việt vượt qua được “level 1-2” để tích hợp sâu AI vào vận hành, đó chính là lúc sức mạnh cạnh tranh quốc gia được khẳng định trên bản đồ công nghệ thế giới.
